Wat is (chronische) pijn?


klik voor een informatief filmpje
Meer dan 2 miljoen Nederlanders lijden aan chronische pijn en heeft een grote impact op de kwaliteit van leven en het dagelijks functioneren. Omdat chronische pijn niet als ziekte wordt gezien, wordt het niet altijd adequaat behandeld. Toch gaat de kennis en ontwikkeling over pijn en pijnbehandeling razendsnel en zijn er veel mogelijkheden om pijn goed te behandelen.

De definitie van pijn volgens de International Association for the Study of Pain luidt in het Nederlands als volgt:

Pijn is een onaangename sensorische en emotionele ervaring die in verband wordt gebracht met bestaande of dreigende weefselbeschadiging of wordt beschreven in termen van weefselbeschadiging.

Verschillende soorten pijn
Er zijn verschillende soorten pijn zoals;

  1. nociceptieve pijn; door weefselbeschadiging of ontsteking) welke wordt onderscheiden in;
    • Viscerale pijn; pijn afkomstig van de inwendige organen,
    • Somatische pijn door oppervlakkige lichamelijke structuren
    • Diepe somatische pijn door diepere delen van het bewegingsapparaat zoals bijvoorbeeld de wervelkolom met eventueel reffered pain of gerefereerde/weerpijn;
      Weerpijn is het verschijnsel waarbij pijn wordt gevoeld op een andere plaats dan waar de weefselbeschadiging plaatsvindt. Een voorbeeld is pijn bij een hartaanval, waarbij de pijn in de linkerschouder en-of de kaak gevoeld kan worden.
  2. Inflammatiore pijn (ontstekingspijn)
  3. Neuropathische pijn; dit is pijn als gevolg van laesie of ziekte van het deel van het sensibele zenuwstelsel (het stelsel van de gevoelszenuwen)
    De schade kan ervoor zorgen dat de gevoelszenuwen minder (negatief) dan wel meer (positief) signalen doorgeven.

    • negatief; sensibele uitval (gevoelsverlies of verlies van temperatuurgevoel)
    • positief; overprikkeling, spontane pijn, abnormale sensaties (dysesthesie), tintelingen, (paresthesie), pijn bij een niet-pijnlijke prikkel (hyperalgesie, allodynie, hyperpathie)

Neuropathische pijn wordt onderverdeeld in centrale en perifere pijn. Een voorbeeld van centrale neuropathische pijn is pijn na een herseninfarct. Een voorbeeld van perifere neuropathische pijn is lang aanhoudende pijn na het doormaken van gordelroos (herpes zoster) en heet postherpetische neuralgie. Ook de pijn en/of uitval op basis van een dysfunctie van de zenuwen door diabetes (diabetische polineuropathie) en aangezichtspijn (trigenimusneuralgie) zijn voorbeelden van perifere neuropathische pijn.

Een voorbeeld van gecombineerde pijn is de nociceptieve zenuwpijn zoals bij een Hernia. Dit is nociceptieve pijn (weefselschade vanuit de ruggenmergszenuw of spinale zenuw) en neuropathische pijn door ontsteking en/of druk (mechanische invloed) op de spinale zenuw zelf.

Nu we de verschillende soorten pijn hebben bekeken kunnen we nog een onderscheid maken tussen acute en chronische pijn. Bij acute pijn, meestal korter dan 3 weken, gaat men uit van nociceptieve pijn als een symptoom van weefselschade bij ziekte of aandoening. Behandeling of genezing van de oorzaak lost het probleem op, zoals bijvoorbeeld pijn na een operatie. Chronische pijn duurt langer dan 3 maanden, waarbij de directe oorzaak vaak niet meer te vinden is. Dat wil niet zeggen dat er geen oorzaak meer is. Chronische pijn heeft geen biologische functie meer maar heeft wel grote lichamelijke, psychologische en sociale gevolgen. Ook is de prognose vaak slechter dan bij acute pijn. Chronische pijn kan een oorzaak zijn voor depressie, slaapstoornissen en veranderd pijngedrag (vermijden van pijnlijke bewegingen).

Pijndiagnose
Hoe moeilijk het ook is, vraagt de hulpverlener u vaak allerlei zaken over uw pijn om tot een goede pijndiagnose te komen. Zo zijn de aard, het karakter, de duur en het verloop van pijn belangrijk net als factoren die de pijn veroorzaken of beïnvloeden in positieve of negatieve zin (zoals rust of beweging). Ook de invloed van de pijn op lichamelijk, geestelijk of sociaal functioneren, de betekenis die aan pijn wordt toegekend en eerdere behandelingen en het resultaat hiervan willen wij graag weten. Tot slot zijn verwachtingen, weerstanden en angst ten aanzien van de behandeling zorgt ervoor dat wij u zo goed mogelijk kunnen helpen of verwijzen. Gezien het bovenstaande is het van belang dat u een pijndagboek bijhoudt indien u last heeft van chronische pijn. Er zijn diverse apps of papieren pijndagboek waarbij u de pijn makkelijk bijhoudt.

  

 

 

 

Papieren pijndagboek

Pijnmeting
Hoewel iedereen het verschijnsel pijn kent, is het moelijk te meten. Meestal wordt hiervoor de NRS (nummeric rating scale) of VAS score (Visual analogue scale) gebruikt. Bij de NRS geeft men de pijn een rapportcijfer (0 is geen pijn, 10 is ondraaglijke pijn) of zet men een streepje op een balk van 10 cm (VAS). Deze pijnmeting geeft een houvast voor behandelaar en patiënt.

Pijnmedicatie
Hoe erger de pijn, des te sterker zullen de middelen zijn die gebruikt worden om de pijn te bestrijden. De eerste keus is paracetamol gevolgd door paracetamol met een ontstekingsremmer als brufen, naproxen, diclofenac (NSIAD’s). Dan komen de zwakke opiaten (erbij) als tramadol of codeïne en tot slot de sterkere opiaten.

Behandeling van pijn
Afhankelijk van de oorzaak van pijn kan de behandeling bestaan uit medicatie, speciale technieken (bijvoorbeeld neuromodulatie en epiduroscopie) of multidisciplinaire behandeling (revalidatiegeneeskunde, fysiotherapie, psychologie). Nauwe samenwerking tussen de verschillende disciplines en inzet van uw kant, zorgen ervoor dat u de beste behandeling krijgt om van uw chronische pijn af te komen.

Deze informatie is met grote zorgvuldigheid samengesteld volgens de laatste inzichten van de sectie pijngeneeskunde van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie door Fysiotherapie in Hoorn | Instituut D&C. Bij vragen kunt u altijd contact met ons opnemen.